Snoeien en knippen

Snoeien is niet moeilijk. Het stimuleert de groei, de plant wordt ouder en blijft langer in bloei. Gebruik altijd goed snoeigereedschap en houd je aan de snoeiregels.

Snoeien of knippen

Snoeien is het weghalen of inkorten van hele takken en twijgen. Knippen is het weghalen van uitstekende delen van een plant om die in een bepaalde vorm te krijgen of houden. Hagen en buxusfiguren worden dus niet gesnoeid, maar geknipt. Haal je daarbij een hele tak weg, dan ben je aan het snoeien. Ook het toppen van planten is snoeien.

Snoeien

Redenen

De belangrijkste redenen om te snoeien zijn:

  • Stimuleer bloei- en vruchtvorming.
  • Creëer meer ruimte en licht. Zo ontwikkelt je plant beter.
  • Verwijder zieke, zwakke en afgestorven plantendelen.
  • Geef een boom of struik een meer natuurlijke vorm zodat de wortels de last beter dragen.
  • Knip uitgebloeide bloemen en takken weg zodat nieuwe een kans krijgen.
  • Als takken overlast bezorgen.
  • Maak een boom of struik kleiner, waardoor je tuin optisch groter lijkt.

Verjongingsgroei

Eenjarige planten voltooien hun levenscyclus in een groeiseizoen, andere plantengroepen doen er langer over. Bij sommige bomen duurt het tien of meer jaar voor ze gaan bloeien. In de jeugdfase worden de scheuten en bladeren gevormd en groeit de plant snel groter. In de volwassenfase bloeien ze en vormen zaad. In de ouderdomsfase vermindert groei en bloei, gevolgd door de afstervingsfase. Door allerlei ingrepen, waaronder snoei verleng je de fasen. Snoei je een plant goed, dan wordt de plant ouder en blijft hij langer in bloei.

Zware snoei geeft zware groei

Snoei stimuleert nieuwe groei. Snoei je zwaar, dan is de nieuwe groei groter dan wanneer je licht snoeit. Houd daar rekening mee. Snoei zwaarder aan de kant waar de plant zich minder ontwikkelt. Snoei licht aan de meest ontwikkelde kant. Normale snoei heeft een evenwichtig resultaat als doel. Invloeden van wind of zonlicht maakt dat soms lastig.

Snoei veilig

Neem de volgende veiligheidsmaatregelen als je snoeit:

  • Draag goede werkhandschoenen.
  • Gebruik een stabiele en stevige trap of ladder. Bind een ladder eventueel bovenaan de boom vast.
  • Bedek je huid zoveel mogelijk. Sommige planten stoten stoffen af die jeuk en irritatie veroorzaken.
  • Dat geldt ook voor de ogen en luchtwegen, draag daarom een mondkapje en veiligheidsbril.
  • Laat geen snoeigereedschap liggen als je even weg bent. Dat kan gevaarlijk zijn voor kinderen en huisdieren.  
  • Gebruik goed snoeigereedschap.

Snoeiregels

Hou je aan de volgende snoeiregels voor een mooi resultaat:

  • Snoei nooit als het vriest of regent.
  • Gebruik scherp gereedschap zodat een mooie gladde wond ontstaat die minder vatbaar is voor ziekten en rotting.
  • Snoei net boven een oog in de tak.
  • Snij de tak schuin af zodat er geen water op blijft staan.
  • Verwijder dood en ziek hout tot op het gezonde hout.
  • Haal alle verdroogde, beschimmelde vruchten weg.
  • Knip takken die op de grond hangen terug.
  • Snoei het wilde hout dat uit de onderstam groeit diep en tijdig weg.
  • Snoei een tak weg als twee takken tegen elkaar aan groeien.
  • Leidende takken vormen de basis bij appel-, peren- en steenvruchtenbomen. Snoei daarom eerst de zwakste leidende tak weg en laat de sterkere daarop aansluiten. Laat leidende takken in de juiste richting van de boom groeien.
  • Zorg dat jonge, vruchtdragende takken de kans krijgen. Verwijder de oude, uitgedragen takken.
  • Voorkom inscheuren door zware takken in delen te verwijderen.
  • Controleer de stam en behandel boomwonden. Snij ze glad af en dicht af met boomwondpasta.
  • Desinfecteer je snoeigereedschap na het snoeien van zieke bomen en struiken, voordat je verder gaat.
  • Houd in de gaten hoe de boom op de snoei reageert en gebruik die informatie bij de volgende snoeibeurt.

De 20% regel

Hoe snoei je een hortensia zo dat hij maat houdt en blijft bloeien? Snoei alle oude bloeiwijzen eruit tot 15 centimeter onder de bloemen. Snoei daarna alle dunne, sprietige takjes weg. Verklein de hele struik. Snoei in het voorjaar 20 procent van alle grote, oude takken bij de basis weg. Laat de rest staan. Snoei het jaar erop weer 20 procent. Zo vormt de plant ieder jaar onderaf nieuwe takken. Verjongen met de 20 procent regel heet dat. Zo bloeit je plant mooi en houd je hem binnen de perken.

Wanneer snoeien?

Wanneer je snoeit is afhankelijk van het snoeidoel en het gewas. Graag geven we je een paar algemene tips:

  • Beperkt snoeien en uitdunnen voor meer licht of ruimte mag in elk seizoen met mate.
  • Snoei houtige planten met nieuwe takken waaraan bloemen komen in de late winter of het vroege voorjaar.
  • Snoei houtige planten met vruchten of bloemen, die aan takken groeien en het jaar ervoor zijn ontstaan meteen na de bloei of oogst.
  • Snoei hagen in april en augustus.
  • Sommige struiken en bomen verliezen veel vocht tijdens het snoeien. Dit noemen we ook wel ‘bloeden’. Snoei deze gewassen aan het begin van het jaar.
  • Snoei nooit als het vriest of het heel nat of droog is.

Snoeikalender

Snoeigroepen

Er zijn verschillende snoeigroepen met speciale snoeiregels. We hebben de belangrijkste voor je op een rijtje gezet.

Vaste planten

Schoon vaste planten op in voor- of najaar. Kort stengels tot de helft in als ze niet mooi zijn.

Bamboe

Bamboe heeft geen speciaal snoeitijdstip. Haal woekerende worteluitlopers weg en sluit de wortels daarna op in speciale bamboefolie.

Rozen

Snoei klimrozen beperkt in de herfst na de bloei. Haal alleen zieke en dode takken weg. Snoei struikrozen, stamrozen en alles wat daar op lijkt als de kans op invriezen is geweken maar ze al wel uitlopen tussen 1 maart en 1 april.

Lavendel

Top lavendel in het voorjaar. Knip niet in het oude, verhoute gedeelte.

Kuipplanten

Snoei kuipplanten als je ze in de winterberging zet, dan nemen ze minder plek in.

Kleinfruit

Iedere soort heeft een eigen snoeiwijze. Een goed snoeiboek is een prima leidraad. Snoei druiven en kiwi uiterlijk in januari omdat in februari de sapstromen al sterk op gang komen.

Vaste planten in de herfst wel of niet snoeien?

In de natuur sterven vaste planten in het najaar af en leven de wortels door. De afgestorven resten zorgen bovengronds voor winterbescherming. Schoon de afstervende planten op in het najaar als ze naast groenblijvers staan. Zo worden die niet bedekt met de resten en voorkom je dat ze rotten. Leg mulch rond de afgeknipte planten als winterbescherming.

Heesters

Heesters die in winter en voorjaar bloeien

Snoei winterbloeiende struiken meteen na de bloei. Tijdens of vlak voor de bloei snoeien kan ook. De takken komen dan in een vaas tot bloei. Let bij voorjaarsbloeiers op de bloeitijden. Sommige bloeien al in maart, andere pas in mei. Dat betekent ook dat je twee keer moet snoeien. Een voorjaarsbloeier bloeit altijd aan takken die minimaal een jaar oud zijn. Snoei ze direct na de bloei.

Heesters die in zomer en najaar bloeien

Snoei deze ruim voor de bloei meteen na 1 maart. Snoei wat erbij gegroeid is, sommige snoei je dan heel kort.

Groenblijvende heesters

Hiervoor gelden dezelfde regels als voor bladverliezende heesters. Verwijder altijd dode, langs elkaar schurende en zieke takken en wilde scheuten. Een rododendron bloeit uit knoppen die zijn gevormd in het jaar ervoor. Snoei deze dus voorzichtig of helemaal niet, haal wel de uitgebloeide bloemen weg.

Coniferen en hagen

De meeste hagen en coniferen knip je een keer per jaar, het liefst rond de langste dag (21 juni). Knip snelgroeiende hagen, zoals liguster en berberis vijf keer per jaar om ze strak te houden. Niet eerder dan mei en niet later dan augustus.

Buxus

Hoe vaker, hoe beter geldt voor het snoeien van de buxus. Viermaal per jaar een snoeibeurt is geen probleem. Knip snelgroeiende soorten minimaal een keer per jaar bij, zo krijgt de plant een goede dichtheid. Houd er rekening mee dat buxus na het snoeien meer water nodig heeft om te herstellen.

Bomen

Wintersnoei in februari, zomersnoei in de nazomer. Snoei vorm- en leibomen vaker. Laat zware snoei aan een boomverzorger over.

Geënte treurwilgjes

Treurwilgen hebben hangende takken die doorgroeien over de grond. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Kort ze daarom in tot net boven de grond.

Pas op met bloeders

Bloeders hebben in het voorjaar enorm sterke sapstromen zoals walnoot, esdoorn en berk. Snoei deze daarom tegen het eind van de zomer als ze minder sterk bloeden en de snoeiwonden makkelijk sluiten.

Grootfruit

Snoei fruitbomen in de winter om een open kroon te houden. Haal in de zomer wilde scheuten weg die uit de wortels en onderstam komen. Zoek wortelscheuten in de grond tot op hun aanhechting op en scheur ze daar los. Scheur scheuten uit de onderstam ook los, knip niet af om nieuwe te voorkomen. Snoei waterloten in de kroon meteen weg. Waterloten zijn snelgroeiende scheuten die, anders dan de gewone takken, recht omhoog groeien. Snoei in de winter model in de kroon. Doe dat zo, dat de vruchtspoortjes goed ontwikkelen en er geen warrige takkengroei ontstaat. Raadpleeg een goed snoeiboek.

Kapvergunning

Soms heb je een kapvergunning nodig om takken weg te halen. De voorwaarden waaronder de gemeente een kapvergunning verleent, verschilt per gemeente. Een gemeente verleent een kapvergunning als de boom:

  • Een gevaarlijke situatie oplevert voor de omgeving.
  • Ziek of in slechte staat is.
  • Teveel licht tegenhoudt bij een woning.
  • Kabels, leidingen, riolering of bestrating beschadigt.
  • Te dicht op een erfgrens staat.
  • Te dicht op een andere boom staat.

Een gemeente kan een kapvergunning weigeren als de boom:

  • In goede staat is.
  • Belangrijk is voor het straatbeeld.
  • Een ecologische waarde heeft.
  • Door snoeien kan blijven staan.

Omgevingsvergunning

Vanaf 1 januari 2010 zijn de verschillende vergunningen en ontheffingen voor wonen, ruimte en milieu samengevoegd. Nu volstaat de omgevingsvergunning.

In de winkel vind je al onze producten en geven we je graag persoonlijk advies.