Een koude kas is een kas zonder kunstmatige warmte. Het is in feite niet meer dan een beschermde bedekking tegen uitersten als koud, nat en winderig weer. Een koude kas is een belangrijke en interessante toevoeging aan de tuin, mits de beperking ervan bekend is en de daarin gekweekte planten zorgvuldig worden uitgezocht. De belangrijkste beperking van de koude kas is dat de temperatuur in de winter, reeds bij matige vorst, ook in de kas al enkele graden onder het vriespunt komt te liggen. Het is belangrijk daar rekening mee te houden en niet te proberen er planten te laten overwinteren die vorstgevoelig zijn.
JANUARI
Wij adviseren u aan het begin van het jaar een plan op papier te zetten voor de teelt in het nieuwe seizoen. Zo kunt u gestructureerd te werk gaan. U kunt zaad en desgewenst ook al zaailingen bestellen. Bij het opstellen van het jaarplan kunt u gebruik maken van de zaaikalender en een handig overzicht van goede en slechte gewascombinaties.
- Op zonnige dagen de kas luchten;
- Uien zaaien om die later uit te planten;
- Vroege radijs zaaien, in de volle grond, op tabletten of in turfpotjes;
- Na half januari kunt u overwinterende bollen in de kas brengen om ze vroeg in bloei te trekken;
- Dat lukt met soorten als krokus, narcis, Leucojum, Chionodoxa, Ornithogalum, ritillaria en vroege irisjes;
- Lelies zaaien;
- Bij mooi weer overgehouden potchrysanten stekken;
- Tijdens strenge vorst alle planten in de kas met rust laten en niet zaaien of stekken.
FEBRUARI
Het groeiseizoen komt naderbij. Probeer flink te luchten, maar alleen als het buiten niet te koud is. En zorg dat het niet tocht. U kunt de natuur eventueel een handje helpen door te zaaien ‘op warmte’. Dat wil zeggen, in een kweekbak met bodemwarmte of broedstoof.
- Blijf de planten in de kas nog een tijdje matig water geven;
- Zaai slasoorten, vroege spinazie, de eerste meiraapjes en peentjes;
- Vroege bietjes zaaien tot in maart, uien tot april;
- Vanaf de tweede helft van de maand tomaten op warmte zaaien;
- Plant aardbeien in potten in de kas voor vervroegde bloei en oogst;
- Zaaien kan wel, maar alleen ‘op warmte’, dat wil zeggen: in kweekbakken met bodemverwarming. Dit geldt voor tomaten, knol- en zaadbegonia’s, Coleus, Celosia, Gloxinia, Sinningia en andere zomerbloeiers.
- En ook voor kuipplanten, zoals Abutilon en Citrus-soorten;
- Eenjarigen die u in de herfst heeft gezaaid, kunt u nu oppotten;
- Groenblijvende azalea’s nu verpotten.
MAART
De lente komt er aan. U kunt nu volop gaan zaaien, eventueel voor alle zekerheid op warmte. Houd goed de luchtvochtigheid in de gaten, ventileer regelmatig maar pas op voor grote temperatuurschokken. Dus alleen luchten als het buiten niet te koud is.
- Zaaien: sla, peentjes (vroege worteltjes), rucola, mosterdsoorten, tuinkers, tuinbonen, snij- en pronkbonen;
- Diverse koolsoorten, prei en knoflook, erwten en selderij. Ook tijm, suikermaïs en tomaten kunnen nog steeds;
- Op warmte zaaien: aubergines, paprika, chilipepers, Spaanse pepers en de eerste sperziebonen;
- Sla en andere snelgroeiende bladgroenten verspenen en later in de maand op hun definitieve plek uitplanten;
- Aardbeien binnen voortrekken als u er vroeg van wilt genieten;
- Overwinterende eenjarigen nu verpotten;
- Kamervarens scheuren en verpotten;
- Overwinterde geraniums (Pelargonium) en Fuchsia’s oppotten;
- Planten zoals Coleus verpotten voor de nieuwe groei begint;
- Gevoelige zomerbloeiers vanaf begin maart zaaien;
- Ook alpiene planten vanaf begin maart zaaien;
- Geraniums (Pelargonium) stekken;
- Hippeastrum-bollen in potten planten.
APRIL
We kunnen het niet genoeg benadrukken: luchten is van groot belang. Planten houden, net als mensen, van verse lucht. Ze halen er o.a. het koolzuurgas uit dat ze nodig hebben voor hun ontwikkeling. Waak wel voor te veel koude lucht.
- Regelmatig kleine hoeveelheden (naar behoefte) zaaien van: slasoorten, radijs, mosterdsoorten, rucola, tuinkers, kroten (rode bieten), andijvie en peterselie;
- Nu ook zaaien: sperziebonen, komkommers, augurken, knolselderij en suikermaïs;
- Vanaf eind april tomaten uitplanten: radijs, sla en tuinkers oogsten;
- Witlofkroppen oogsten. Ook andere gebleekte, voorgetrokken (geforceerde) groenten, zoals rabarberstengels oogsten;
- Deze maand kunt u nog gevoelige eenjarige zomerbloeiers zaaien;
- Tweejarige planten die volgend voorjaar moeten bloeien, nu zaaien;
- In maart gezaaide zaailingen verspenen;
- Vanaf midden april - bij goed weer - zaailingen van zomerbloemen afharden;
- Bewortelde stekken apart oppotten;
- Camelia’s weer plantenmest geven.
MEI
U begint stilletjes aan de eerste vruchten te plukken van uw inspanningen! De kas komt tot leven en er valt zelfs al hier en daar iets te oogsten.
- Planten van aubergines, paprika’s en pepers, komkommers, meloenen en exotische vruchtgewassen;
- Oogsten: sla, vroege worteltjes, meiraapjes (knolletjes) en de eerste bietjes;
- Zaailingen van eenjarige zomerbloemen afharden. Na de IJsheiligen (half mei) kunt u ze veilig buiten uitplanten;
- Geraniums (Pelargonium) stekken kan nog steeds;
- Zaai Calceolaria en Schizanthus die u in de winter in bloei wilt hebben;
- Fresia zaaien kan nu ook (ook voor geurende bloei in de winter);
JUNI
De koudere dagen zijn definitief voorbij en het gevaar voor nachtvorst is geweken. De verwarming mag uit en u kunt de installatie zo nodig schoonmaken. Blijf vooral regelmatig luchten én genieten natuurlijk.
- Oogsten van slasoorten, radijzen, tuinkers, mosterdsoorten en sperzieboontjes; Peterselie kunt u volop snijden;
- Klimmende kaskomkommers aanbinden;
- Tomaten dieven en royaal tomatenmest geven; de vruchten vormen zich nu;
- Cyclamenzaailingen verpotten;
- Tweejarige planten zaaien voor bloei volgend voorjaar;
- Een goede tijd om anjers te stekken.
JULI
Als u tot nu toe consequent elke dag even aan uw kweekhobby heeft gewerkt, dan ontdekt u nu het rendement van een goed onderhouden kas. De hoorn des overvloeds zal overstromen.
- Paprika’s en pepers oogsten;
- Sla oogsten, ook radijs, tuinkers en mosterdsoorten;
- Tweede helft juli: de eerste tomaten oogsten;
- Peterselie naar behoefte snijden;
- Komkommers toppen, ook zijranken inkorten, mannelijke bloemen weghalen;
- Van diverse planten, o.a. hortensia’s (Hydrangea) kan halfrijpe stek worden genomen
AUGUSTUS
Het seizoen loopt ten einde, al valt er nog volop te oogsten. Inmiddels heeft u al veel vrienden en kennissen blij gemaakt met de producten uit uw kas. Of er een nieuwe hobby bij gekregen: het verwerken en invriezen van groenten en vruchten.
- Zaaien van sla en andere snelgroeiers (radijs en tuinkers) plus winterandijvie;
- Oogsten van sla, tuinkers, tomaten, paprika’s, radijs, aubergines, komkommers en meloenen;
- Cyclamen zaaien;
- Fuchsia’s stekken;
- Halfrijpe stekken die al groeien, in aparte potten overzetten
SEPTEMBER
Er valt nog steeds voldoende te oogsten, met name in de koude kas. In het steeds vochtiger wordende klimaat moet u extra attent zijn op schimmels.
- Sla, radijs en dergelijke zaaien;
- Bosaardbeitjes zaaien;
- Perzik of abrikoos planten;
- Oogsten: sla, komkommer, tomaten, paprika’s en pepers, aubergines, tuinkers, mosterdsoorten, meloenen;
- Winterharde eenjarigen voor voorjaarsbloei zaaien;
- Winterharde tweejarige planten voor vroege voorjaarsbloei in huis brengen;
- Potchrysanten en groenblijvende azalea’s binnen zetten;
- Bolirissen en hyacinten in potten planten.
OKTOBER
U gaat stilaan de laatste losse eindjes opruimen en de kas schoonmaken voor de winter. Bedenk dat een grondige reiniging problemen met ziektes en schimmels in het volgende seizoen kan voorkomen.
- Slasoorten voor late en vroege oogst zaaien;
- Vorstgevoelige vruchtbomen/struiken en klimplanten in de kas planten;
-
Sla oogsten, ook tomaten, pepers, paprika’s, aubergines en meloenen;
- Eenjarigen zaaien;
- De in september gezaaide eenjarigen verspenen;
- Tweejarige planten verpotten;
- Lathyrus zaaien;
- Dahliaknollen en andere niet verwilderbare zomerbollen/knollen rooien en vorstvrij laten overwinteren.
NOVEMBER
De rust treedt in. Het is nu pappen en droog houden. Een goede tijd voor onderhoud en het aanbrengen van extra isolatie.
- Zet potten met kruiden voor wintergebruik binnen;
- Druif in de kas planten;
- Chrysanten na de bloei terugsnoeien om jonge scheuten voor stek te vormen;
- Eerder gezaaide Lathyrus verspenen;
- Ingeplante bollen in de kas brengen om ze te forceren.
DECEMBER
Als het goed is, zult u deze maand wat minder tijd in de kas doorbrengen. Tijd om te genieten van al het heerlijks dat u in de zomer geoogst en ingemaakt of ingevroren heeft.
- Tijd voor schoonmaak en onderhoud;
- Witlof oogsten.
- Sla oogsten, ook radijs, tuinkers en mosterdsoorten;
- Tweede helft juli: de eerste tomaten oogsten;
- Peterselie naar behoefte snijden;
- Komkommers toppen, ook zijranken inkorten, mannelijke bloemen weghalen;
- Van diverse planten, o.a. hortensia’s (Hydrangea) kan halfrijpe stek worden genomen
- Bosaardbeitjes zaaien;
- Perzik of abrikoos planten;
- Oogsten: sla, komkommer, tomaten, paprika’s en pepers, aubergines, tuinkers, mosterdsoorten, meloenen;
- Winterharde eenjarigen voor voorjaarsbloei zaaien;
- Winterharde tweejarige planten voor vroege voorjaarsbloei in huis brengen;
- Potchrysanten en groenblijvende azalea’s binnen zetten;
- Bolirissen en hyacinten in potten planten.
- Op zonnige dagen de kas luchten;
